Wubbo Ockels: moed en verbeeldingskracht

WubboSpringtij

De Volkskrant gaf naar aanleiding van het overlijden van Wubbo Ockels op 18 mei in een artikel een overzicht van de uitvindingen van Wubbo Ockels en beschreef daarbij vooral het mislukken daarvan. De cynische toonzetting ervan staat haaks op onze persoonlijke ervaringen met Wubbo als collega en als student. Zijn betekenis ligt niet in het wel of níet commercialiseren van bizarre uitvindingen, maar in zijn verbeeldingskracht, een kwaliteit die de hem kritiserende hoogleraren in Delft grotendeels ontberen, vandaar wellicht hun luie commentaren.

Aan boord van de Spaceshuttle kwam het besef: uitwijkmogelijkheden bestaan niet, laat ons dus heel zuinig zijn op onze aarde. Het moet Wubbo direct duidelijk zijn geweest dat de aandeelhouders de jongeren zijn en wetenschap en techniek de belangrijkste instrumenten. Als hoofd van het ESA-ESTEC programma knoopte Wubbo de twee aan elkaar. Inmiddels zijn er zeven Nuna zonne-auto’s, een tweejaarlijkse zonnebotenrace in Friesland, een windenergiesysteem op basis van vliegers, de elektrische Superbus, de campagne Happy Energy, en een plan voor een duurzame Afsluitdijk. En niet te vergeten de Ecolution, het zeilschip dat eigen energie opwekt. Een indrukwekkend portfolio, opgebouwd met visie, vakmanschap en volharding, vaak met de wind van voren.

Wubbo’s ideeën en optreden riepen steevast emoties en verwijten op omdat stokpaardjes en conventies werden uitgedaagd. Maar wie goed keek zag juist een bijzondere, completere rationaliteit. Toen hij bij de Europese ruimtevaartorganisatie zijn cowboyhoed opzette om de OV-fiets voortaan naar de TU Delft te sturen, werd er heel wat stof opgeschud op de universiteit. Achter hun stapels papier fronsten de collega- hoogleraren luid hoorbaar toen Wubbo met zijn Superbus de aandacht trok, maar zij moesten ondertussen constateren dat studenten zich verdrongen om aan zijn duurzame technologieprojecten mee te doen. Tekenend is ook het volgende: toen het gelukt was met een op en neer bewegende vlieger 3 kW elektriciteit op te wekken, waarop in het Groninger stadspark de band van Jan Akkerman een concert kon geven, waren het niet de energiebedrijven die reageerden, maar bandjes van over de hele wereld die ook op deze manier hun versterkers wilden voeden. En in het zog van zijn innovatiedrang, van ruimtereis tot Ecolution, groeide gestaag een leger ‘kantelaars,’klaar – zoals The Doors zongen – “to break on through to the other side.”

De ziekte die hem heeft geveld greep hij aan om de wereld nog meer te vertellen over de strijd op leven en dood die hij met zichzelf voerde en die ook over deze planeet moest gaan. Over hoeveel veerkracht moet je beschikken om zelfs met deze wetenschap je niet terug te trekken, maar juist de strijdbijl publiekelijk ter hand te nemen en zowel de ziekte als de onvermijdelijke veroordeling recht in het gezicht te kijken? Moed en verbeelding verdienen geen cynisme, maar juist veel respect.

Mark Olsthoorn en Wouter van Dieren

Mark Olsthoorn was lid van het studententeam dat met zonnewagen Nuna 2 in 2003 de World Solar Challenge in Australië won.

Wouter van Dieren is Springtij-gastheer en duurzame collega en vriend van Wubbo Ockels