Circulaire risicomodellen: een nieuw perspectief op financieren

Dit is een verslag van de sessie ‘Circulaire Risicomodellen – nieuw perspectief op investeringen’ op Springtij Forum 2022, onderdeel van het Tallship ‘Echte waarde is rond’. Dit verslag vat de inzichten van de sessie samen.

Circulaire ondernemingen vormen de basis van een circulaire economie. Een circulaire onderneming verdient zijn geld echter vaak op een andere manier dan verkoop: denk bijvoorbeeld aan product-as-a-service. De lagere milieu-impact als gevolg daarvan is onderscheidend. Zowel circulaire aspecten als product-as-a-service modellen passen niet in de huidige risicomodellen van banken, waardoor circulaire ondernemingen vaak lastiger te financieren zijn dan ondernemingen die uitgaan van een lineair model.

Het doel van een nieuw, circulair risicomodel is dat banken de kansen en risico’s van een circulaire  onderneming beter (lees: positiever) gaan interpreteren, waardoor financiering makkelijker kan worden verstrekt tegen een lagere prijs.

Welke aspecten zijn onderdeel van zo’n circulair risicomodel? Daarbij gaat het enerzijds om aspecten die ook in huidige risicomodellen zitten, maar op andere manieren worden beoordeeld. Dank daarbij aan zekerheid van langetermijncontracten en afhankelijkheid van grondstoffen. Daarnaast zijn er nieuwe aspecten, zoals de CO₂-uitstoot in de keten en overige milieu-impact bij productie, gebruik of verwerking aan het einde van de levensduur.

Het verwerken van deze zaken in bestaande modellen is een kwestie van jaren. Daarbij zijn alleen binnen een bank zelf al tientallen mensen bij betrokken. Daar bovenop komt de inzet van externe adviseurs en toezichthouders van centrale banken, die kritisch meekijken of de nieuwe modellen passen bij de risico’s die de bank loopt.

Als volgende stap gaat een werkgroep aan de slag met het ontwikkelen van dit alternatief, circulair risicomodel, waarin de nieuwe aspecten en beoordelingsmethoden zijn meegenomen. Op basis van een aantal circulaire cases wordt dit model vervolgens getest en verder aangescherpt. Vervolgens kan dit circulaire model gebruikt worden om (uitsluitend) circulaire ondernemingen mee te toetsen. Tot slot

kunnen de huidige modellen stapsgewijs worden omgebouwd, op basis van de inzichten en geleerde lessen uit dit circulaire model, waarmee dit nieuwe model voor een veel grotere groep risicobeoordelingen geldt.

De werkgroep bestaat uit deelnemers van de drie grote banken, toezichthouders en investeerders. Een van de geleerde lessen uit de sessie op Springtij is dat deze beperkte groep verbreed moet worden, zodat ook perspectieven van buitenaf worden meegenomen.

Het financieren van ondernemingen raakt het hart van een bank. Wanneer we er met elkaar in slagen om de risicomodellen – en daarmee de beoordeling van de financierbaarheid van ondernemingen – om  te bouwen, zetten we een enorme stap richting een meer circulaire economie. Op deze editie van Springtij is weer een flinke stap gezet.