“Om te bewegen, moet je weten waar je vandaan komt, waar je wortels liggen. Pas dan kun je doorgroeien, richting geven”.
In verzorgingstehuis ‘De Stilen’ komen alle eilanderverhalen van vroeger samen. Verhalen die ons kunnen helpen de toekomst vorm te geven. Circulariteit is een modeterm, maar volgens Gossen en Geesje -eilanders op leeftijd -leefde men op Terschellinger vroeger altijd al circulair. Konijnen, cranberry’s, vis, groente uit de moestuin: men leefde met maar vooral ook van de natuur. Geen chips voor de kinderen, maar zelf geraapte alikruiken gedoopt in azijn en peper als zaterdagavond snack. Van kinds af aan werd leven met en dankzij ze natuur bijgebracht. De huizen werden van aangespoeld hout gebouwd. De ‘stilen’ -de verticale steunbalken voor huizen -werden gemaakt van gejutte masten.
Dat is nu wel anders. Het landschap is volgens Gossen enorm veranderd. En niet alleen het eiland, ook hetwad. “Het wad is zo dood als wat”, aldus Gossen. En dat raakt niet alleen Gossen, maar ook veel aanwezigen. Het stemt verdrietig. En dat toont het belang van het levend houden van verhalen, om te weten wat er verloren gaat of kan gaan.
Dat samenleven met de natuur -voor voedsel, bouwmaterialen -leidt tot gevoel voor die omgeving, voor zorgzaamheid. En die lijken we nu kwijt te zijn. Om die terug te krijgen moeten we de volgende generatie dat besef meegeven. En we kunnen minderen, maar ook meebewegen. Zo ging Geesje van vissen met toeristen naar zeehonden kijken.
Mee leven en mee bewegen, dat kunnen we van de eilanders leren.
Deze sessie is ontwikkeld door Keimpe Wieringa (Springtij) en Jori Wolf (Staatsbosbeheer). 25 september 2025 op Terschelling. Tekstverslag door Daan Nieber.
We staan voor enorme uitdagingen, groter dan ooit. Niet alleen de Corona-crisis maakt ons hiervan bewust. Ook voor corona was duidelijk dat diepgaande veranderingen nodig zijn. Maar de mens schuwt van nature vaak veranderingen en houdt graag vast aan het oude, bekende en vertrouwde. Inspiratie geeft je kracht, zorgt voor motivatie en wakkert je innerlijke passie aan. Voor welke uitdaging je ook staat, inspiratie zorgt voor de redenen waarom je iets echt graag wilt. Inspiratie zorgt ervoor dat je in beweging wilt komen en dat je vooruit wilt gaan. Inspiratie is iets heel persoonlijks, sommigen vinden inspiratie in de natuur, anderen in religie en geloof. Op Springtij gaan we kijken hoe we inspiratie kunnen inzetten om de duurzame transitie van Nederland te versnellen, op persoonlijk vlak en ook gezamenlijk.
Al voor Corona was het duidelijk: we kunnen zo niet doorgaan. Het systeem kraakt aan alle kanten, we overschrijden de draagkracht van de aarde en de sociale ongelijkheid wordt steeds groter. Het groei paradigma en de consumptie-waan van de afgelopen decennia zijn niet langer houdbaar. Globalisering maakt ons afhankelijk. Het is hoog tijd voor een grondige systeemverandering. Naar een rechtvaardig, ecologisch en sociaal verantwoord en duurzaam systeem. Hiervoor zijn stimulerende en regulerende maatregelen nodig. Een ander belastingsysteem, beprijzen van de ‘Commons’, nieuwe indicatoren (naast of in plaats van het BNP). De coronacrisis spoort ons aan om nu meteen aan de slag te gaan.
In het kernthema leiderschap gaat het over de hernieuwde verbindingen die nodig zijn voor samenleven. In de crisis gloort ook hoop. Wereldwijd staan mensen op, verenigen zich en willen een diepgaande verandering in onze samenlevingen.
Bij alle opgaven spelen mensen en sociale systemen de bepalende rol. Technische oplossingen werken alleen als ze gepaard gaan met sociale innovatie. Wereldbeeld, cultuur, sociale dynamiek en persoonlijke overtuigingen zijn evenzeer bepalend voor gedrag als regels, normen, prijsprikkels en technologie.
Een directielid van de Nederlandse Bank stelde recent dat ‘back to normal’ geen optie is. Dat leidt tot 3,7 graden opwarming en heeft catastrofale gevolgen voor onze samenleving. Stiglitz en Stern (Universiteit van Oxford) adviseren dat we nu moeten investeren in die sectoren die én de economie én het klimaatbeleid steunen. De Nederlandse doelen voor 2030 op klimaat- en ander gebied zijn helder én hoogstnoodzakelijk. Over hoe we daar komen valt nog wel wat te zeggen. Op Springtij gaat de industrie, overheden en maatschappij zoeken naar hoe ‘we’ dat gaan doen, wat ervoor nodig is én wat het kan opleveren.
Nederland leeft met water. Als deltabewoners heeft onze identiteit zich ontwikkeld met de meanderende rivieren, ons profijt van en ontzag voor de zee en ons polderlandschap. Hollandsche kunstenaars hebben deze identiteit gevangen in hun beelden en woorden.
Hoe ziet wonen en werken in een duurzame omgeving eruit? En welke stappen zijn zowel in de komende 10 jaar als in de volgende kabinetsperiode nodig om deze omgeving te ontwikkelen? Dit gaat niet alleen om onze energievoorziening, maar over een omgeving waarin onder andere beschikbaarheid en betaalbaarheid van woningen, gezondheid, sociale aspecten, mobiliteit en de verbinding tussen stad en regio in elkaar grijpen.