Herwaardering van onze leefomgeving! Een duurzame toekomst creëren.
Anders waarnemen. Kunnen we onderweg naar een duurzamere toekomst onze leefomgeving herwaarderen?
Zie, voel, hoor en ruik. Stel je zintuigen open. Hoe kunnen we een welvarende en duurzame leefomgeving vormgeven? Laat ons anders kijken. Laat ons bewust stil staan bij hoe huidige waardeoordelen en zintuiglijke waarnemingen onze beleving en gebruik van de fysieke leefomgeving beïnvloeden. Laten we onze percepties herzien door anders te kijken. Kunnen we nieuwe waarden creëren en onze leefomgeving anders inrichten? Kunnen we schoonheid vinden in iets wat we eerst afkeurden? Hoe doen we recht aan de symfonie van leven bij het creëren van een duurzame toekomst?
Hoe moet onze leefomgeving er over een aantal jaren uitzien? In balans met de beschikbare, grondstoffen, energie, voorzien van groen en duurzaam, dat is duidelijk. Maar hoe gaan we de juiste afwegingen maken? We zoeken allemaal naar een bewustzijnstoestand die ons verbonden doet voelen met thuis. Thuis in de wereld. Ons huis is niet alleen het dak boven ons hoofd, maar ook de verbinding met die specifieke omgeving, die maakt dat het voelt als onze plek. Op het moment dat we waarde zien, voelen we ons verbonden. Een plaats, gebouw, ruimte ervaren, doen we dus met ons hele zijn.
Wat goed is voor de natuur is niet altijd goed voor de hedonistische en egoistische waardes. Maar soms wel. Veel dingen in het collectief belang zijn niet altijd in het eigen belang. Mensen die het belangrijk vinden dat natuur en milieu beschermd worden, zijn meer geneigd iets te doen voor het collectief belang. In welke mate vinden mensen hedonistische en egoistische waarden belangrijker dan het collectief? Uit onderzoek blijkt dat mensen het heel belangrijk vinden dat anderen een goed leven hebben, en dat natuur en milieu beschermd worden. We zijn dus veel minder egoistisch dan we zelf aannemen.
Vroeger vonden we een kaalgeschoren graslandje mooi. Was er onkruid, dan was het onverzorgd. Nu we weten dat bloemen en kruiden belangrijk zijn voor biodiversiteit, vinden we het prachtig. De realisatie van de waarde heeft onze perceptie veranderd en ons beeld aangepast van lelijkheid naar schoonheid.
Observeren is heel nauwkeurig waarnemen. Al onze zintuigen openzetten en aanschouwen wat we zien en elkaar bevragen. Het gaat niet om wat je denkt maar om wat je waarneemt. Als we ons realiseren dat we door met elkaar in dialoog te gaan en zonder oordeel te observeren, vanuit onze zintuigen, echt naar elkaar luisteren, dan kunnen we leren om met een ruimere blik de wereld om ons heen te percipiëren. Zo komen we tot nieuwe manieren om onze leefomgeving in te richten in balans met de mensen in onze omgeving, natuur en de behoeftes van al het leven om ons heen. Op deze manier doen we recht aan de symfonie van leven bij het creëren van een duurzame toekomst.
Verslag van sessie 'Herwaardering van onze leefomgeving! Een duurzame toekomst creëren'. Tijdens Springtij Forum 2024 op 26 september op Terschelling. Loods Anno Drenth | Inspiratoren Linda Steg (Rijksuniversiteit Groningen), Marjan Slob (Denker des Vaderlands), Liam McCall (dans), moderator Jolijn Valk.
We staan voor enorme uitdagingen, groter dan ooit. Niet alleen de Corona-crisis maakt ons hiervan bewust. Ook voor corona was duidelijk dat diepgaande veranderingen nodig zijn. Maar de mens schuwt van nature vaak veranderingen en houdt graag vast aan het oude, bekende en vertrouwde. Inspiratie geeft je kracht, zorgt voor motivatie en wakkert je innerlijke passie aan. Voor welke uitdaging je ook staat, inspiratie zorgt voor de redenen waarom je iets echt graag wilt. Inspiratie zorgt ervoor dat je in beweging wilt komen en dat je vooruit wilt gaan. Inspiratie is iets heel persoonlijks, sommigen vinden inspiratie in de natuur, anderen in religie en geloof. Op Springtij gaan we kijken hoe we inspiratie kunnen inzetten om de duurzame transitie van Nederland te versnellen, op persoonlijk vlak en ook gezamenlijk.
Al voor Corona was het duidelijk: we kunnen zo niet doorgaan. Het systeem kraakt aan alle kanten, we overschrijden de draagkracht van de aarde en de sociale ongelijkheid wordt steeds groter. Het groei paradigma en de consumptie-waan van de afgelopen decennia zijn niet langer houdbaar. Globalisering maakt ons afhankelijk. Het is hoog tijd voor een grondige systeemverandering. Naar een rechtvaardig, ecologisch en sociaal verantwoord en duurzaam systeem. Hiervoor zijn stimulerende en regulerende maatregelen nodig. Een ander belastingsysteem, beprijzen van de ‘Commons’, nieuwe indicatoren (naast of in plaats van het BNP). De coronacrisis spoort ons aan om nu meteen aan de slag te gaan.
In het kernthema leiderschap gaat het over de hernieuwde verbindingen die nodig zijn voor samenleven. In de crisis gloort ook hoop. Wereldwijd staan mensen op, verenigen zich en willen een diepgaande verandering in onze samenlevingen.
Bij alle opgaven spelen mensen en sociale systemen de bepalende rol. Technische oplossingen werken alleen als ze gepaard gaan met sociale innovatie. Wereldbeeld, cultuur, sociale dynamiek en persoonlijke overtuigingen zijn evenzeer bepalend voor gedrag als regels, normen, prijsprikkels en technologie.
Een directielid van de Nederlandse Bank stelde recent dat ‘back to normal’ geen optie is. Dat leidt tot 3,7 graden opwarming en heeft catastrofale gevolgen voor onze samenleving. Stiglitz en Stern (Universiteit van Oxford) adviseren dat we nu moeten investeren in die sectoren die én de economie én het klimaatbeleid steunen. De Nederlandse doelen voor 2030 op klimaat- en ander gebied zijn helder én hoogstnoodzakelijk. Over hoe we daar komen valt nog wel wat te zeggen. Op Springtij gaat de industrie, overheden en maatschappij zoeken naar hoe ‘we’ dat gaan doen, wat ervoor nodig is én wat het kan opleveren.
Nederland leeft met water. Als deltabewoners heeft onze identiteit zich ontwikkeld met de meanderende rivieren, ons profijt van en ontzag voor de zee en ons polderlandschap. Hollandsche kunstenaars hebben deze identiteit gevangen in hun beelden en woorden.
Hoe ziet wonen en werken in een duurzame omgeving eruit? En welke stappen zijn zowel in de komende 10 jaar als in de volgende kabinetsperiode nodig om deze omgeving te ontwikkelen? Dit gaat niet alleen om onze energievoorziening, maar over een omgeving waarin onder andere beschikbaarheid en betaalbaarheid van woningen, gezondheid, sociale aspecten, mobiliteit en de verbinding tussen stad en regio in elkaar grijpen.