Een circulaire economie draait om samenwerken. Samenwerking door partijen die de handen ineenslaan om gezamenlijk een dienst te leveren of een circulair product te produceren. Alleen… financiering van deze samenwerkingen blijkt in de praktijk lastig. Hoe kunnen we waardecreatie in de keten beter regelen? In deze sessie gingen we op zoek naar concrete manieren om de snelheid van geld te vertragen, de financiële positie van alle bedrijven in de keten te versterken en financiële risico’s te spreiden.
Ketenfinanciering in de circulaire economie: Een nieuwe route.
“Het echte ontdekken is niet het vinden van nieuw land, maar het oude land ontdekken met nieuwe ogen’’. Marcel Proust, Franse schrijver.
Hoe kunnen wij onze nieuwe ogen openen? De weg naar de circulaire economie is nieuw en ingrijpend. Het vraagt anders kijken, experimenteren en de toekomst naar onze circulaire hand durven te zetten. De Kopgroep Circulair Financieren verbindt vooruitstrevende partijen uit de financiële sector rondom een gezamenlijk doel: Circulair Financieren de norm maken in 2030. Om dit doel te bereiken heeft de Kopgroep o.a. gezamenlijk een open-source, non-competitieve Circular Risk Scorecard ontwikkeld, waarin risico’s en kansen worden bekeken door een ‘circulaire bril’.
Een circulaire economie draait om samenwerken. Maar hoe financieren we zo’n keten?
In de vorm van een rollenspel en een concrete casus – waarbij elke deelnemers één partij in de keten vertegenwoordigde – zijn we op zoek gegaan naar concrete handvaten hoe een financiering van een keten in de circulaire economie eruit ziet. Wat zijn de mogelijkheden en kansen in de keten en voor de verschillende ketenpartijen?
We hebben geoefend met het vinden van concrete manieren om de financiële positie van alle bedrijven in de keten te versterken en financiële risico’s te spreiden aan de hand van de CiSe structuur – die onderneemster Elisa Achterberg presenteerde. Hiermee spreken ketenpartijen af samen te werken en bouwen ze gezamenlijke (financiële) prikkels in. Een voorbeeld hiervan is dat de ketenpartners alleen geld uitgekeerd krijgen als de prestatie van een product (bijv. een werkende fiets, een rijdende auto of werkend speelgoed) ook echt wordt geleverd. Iedereen heeft een gezamenlijk belang, in plaats van alleen verantwoordelijk te zijn voor zijn/haar deel van de service. Win-win!
Ketenfinanciering laat zien hoe een ‘samen’ kan ontstaan in een interactie tussen het belang van ik en wij. In de oefening merkte wij dat in eerste instantie de onderlinge afhankelijkheid als risico werd beoordeeld. Toen we daar verder over spraken draaide de mening in die zin, dat die onderlinge afhankelijkheid ook een gezamenlijke verantwoordelijkheid tot slagen inhoudt. Dat werd juist als positief beschouwd!
De uitkomsten en inzichten van de sessie worden meegenomen in de toekomstige projecten van de Kopgroep Circulair Financieren. Mocht je meer willen weten of op de hoogte willen blijven, neem dan contact op met Jeroen Derkx (jeroen.derkx@invest-nl.nl).
Springtij Forum 2024. 26 september op Terschelling. Sessie ontwikkeld door Kim Nackenhorst (Springtij) en Jeroen Muiswinkel (Copper8). Jeroen was tevens moderator. Inspiratoren: Elisa Achterberg (Circular Finance Lab en CiSe), Jeroen Derkx (Invest-NL), Jules Roskamp (Ministerie I&W), Rob van Willigen (ABN AMRO).
We staan voor enorme uitdagingen, groter dan ooit. Niet alleen de Corona-crisis maakt ons hiervan bewust. Ook voor corona was duidelijk dat diepgaande veranderingen nodig zijn. Maar de mens schuwt van nature vaak veranderingen en houdt graag vast aan het oude, bekende en vertrouwde. Inspiratie geeft je kracht, zorgt voor motivatie en wakkert je innerlijke passie aan. Voor welke uitdaging je ook staat, inspiratie zorgt voor de redenen waarom je iets echt graag wilt. Inspiratie zorgt ervoor dat je in beweging wilt komen en dat je vooruit wilt gaan. Inspiratie is iets heel persoonlijks, sommigen vinden inspiratie in de natuur, anderen in religie en geloof. Op Springtij gaan we kijken hoe we inspiratie kunnen inzetten om de duurzame transitie van Nederland te versnellen, op persoonlijk vlak en ook gezamenlijk.
Al voor Corona was het duidelijk: we kunnen zo niet doorgaan. Het systeem kraakt aan alle kanten, we overschrijden de draagkracht van de aarde en de sociale ongelijkheid wordt steeds groter. Het groei paradigma en de consumptie-waan van de afgelopen decennia zijn niet langer houdbaar. Globalisering maakt ons afhankelijk. Het is hoog tijd voor een grondige systeemverandering. Naar een rechtvaardig, ecologisch en sociaal verantwoord en duurzaam systeem. Hiervoor zijn stimulerende en regulerende maatregelen nodig. Een ander belastingsysteem, beprijzen van de ‘Commons’, nieuwe indicatoren (naast of in plaats van het BNP). De coronacrisis spoort ons aan om nu meteen aan de slag te gaan.
In het kernthema leiderschap gaat het over de hernieuwde verbindingen die nodig zijn voor samenleven. In de crisis gloort ook hoop. Wereldwijd staan mensen op, verenigen zich en willen een diepgaande verandering in onze samenlevingen.
Bij alle opgaven spelen mensen en sociale systemen de bepalende rol. Technische oplossingen werken alleen als ze gepaard gaan met sociale innovatie. Wereldbeeld, cultuur, sociale dynamiek en persoonlijke overtuigingen zijn evenzeer bepalend voor gedrag als regels, normen, prijsprikkels en technologie.
Een directielid van de Nederlandse Bank stelde recent dat ‘back to normal’ geen optie is. Dat leidt tot 3,7 graden opwarming en heeft catastrofale gevolgen voor onze samenleving. Stiglitz en Stern (Universiteit van Oxford) adviseren dat we nu moeten investeren in die sectoren die én de economie én het klimaatbeleid steunen. De Nederlandse doelen voor 2030 op klimaat- en ander gebied zijn helder én hoogstnoodzakelijk. Over hoe we daar komen valt nog wel wat te zeggen. Op Springtij gaat de industrie, overheden en maatschappij zoeken naar hoe ‘we’ dat gaan doen, wat ervoor nodig is én wat het kan opleveren.
Nederland leeft met water. Als deltabewoners heeft onze identiteit zich ontwikkeld met de meanderende rivieren, ons profijt van en ontzag voor de zee en ons polderlandschap. Hollandsche kunstenaars hebben deze identiteit gevangen in hun beelden en woorden.
Hoe ziet wonen en werken in een duurzame omgeving eruit? En welke stappen zijn zowel in de komende 10 jaar als in de volgende kabinetsperiode nodig om deze omgeving te ontwikkelen? Dit gaat niet alleen om onze energievoorziening, maar over een omgeving waarin onder andere beschikbaarheid en betaalbaarheid van woningen, gezondheid, sociale aspecten, mobiliteit en de verbinding tussen stad en regio in elkaar grijpen.