Maatschappij voor iedereen
“Hoe bouwen we aan een samenleving van en voor iedereen, waarin we verantwoordelijkheid delen, eigenaarschap terugbrengen en iedereen mee kan doen, van jong tot oud?”
Context vraagstuk
Onze samenleving staat onder druk. Polarisatie, groeiende ongelijkheid en het terugtrekken van de overheid leggen de vraag opnieuw op tafel: hoe organiseren we een samenleving die écht van en voor iedereen is?
Een samenleving waarin:
- De sterkste schouders de zwaarste lasten dragen.
- Ouderen én kinderen een actieve en betekenisvolle rol hebben.
- Zelfredzaamheid niet betekent dat je het alleen moet doen.
- Besluiten worden genomen met oog voor álle belangen, dichtbij en ver weg.
- Burgerschap weer betekenis krijgt en mensen weer grip en zeggenschap ervaren over de plekken waar ze wonen, werken en zorgen.
Denk aan gebiedscoöperaties, sociale innovaties, gemeenschappelijk eigendom en nieuwe vormen van maatschappelijke democratisering als sleutels naar een toekomstbestendige, inclusieve samenleving.
Centrale vraag:
Hoe ontwikkelen we een veerkrachtige, solidaire samenleving waarin we eigenaarschap, verantwoordelijkheid en zeggenschap terugbrengen naar de gemeenschap?
Vragen die kunnen verdiepen:
- Wat betekent eigenaarschap in de samenleving van de toekomst? En hoe zorgen we dat gemeenschappen weer zeggenschap krijgen over wonen, werken, zorg en energie?
- Wat is de rol van kinderen en ouderen in een inclusieve samenleving? Hoe benutten we hun kracht en ervaring, en zorgen we dat niemand aan de kant staat?
- Hoe organiseren we gedeelde verantwoordelijkheid? Waarbij zelfredzaamheid ruimte laat voor solidariteit en waar de sterkste schouders daadwerkelijk meer dragen.
- Hoe herstellen we maatschappelijke democratie? Via coöperaties, lokale initiatieven of andere vormen van zeggenschap en gemeenschappelijk eigendom.
- Hoe maken we gebieden veerkrachtig? Wat is er nodig om via gebiedsgerichte samenwerking (bijv. zorgcoöperaties, energiecollectieven) tot eerlijke en duurzame gemeenschappen te komen?
IMPRESSIE SESSIES
Onderstaand een selectie van sessies die dit jaar, binnen dit vraagstuk, op Springtij Forum geprogrammeerd worden.
Defensie als aanjager van weerbaarheid en klimaatadaptatie
Klimaatverandering heeft directe en indirecte gevolgen voor onze veiligheid. Van overstromingen en droogte tot migratiestromen en conflicten rond grondstoffen en energie. Tegelijkertijd dwingt de geopolitieke herverdeling van macht – mede door fossiele afhankelijkheden – tot nieuwe afwegingen.
In deze sessie verkennen we, samen met voormalig Commandant der Strijdkrachten Tom Middendorp, hoe Nederland (en in het bijzonder Defensie) kan bijdragen aan een klimaatbestendige en veilige samenleving. Niet alleen door risico’s te benoemen, maar ook als aanjager van technologieontwikkeling, educatie en adaptatie.
Hoe bouwen we een weerbare samenleving in een wereld waar klimaat en veiligheid steeds nauwer met elkaar verbonden zijn?
Durf jij de belofte en risico's van radicale nieuwe oplossingen te verkennen? In deze sessie duiken we in de baanbrekende wereld van quantumtechnologie, die belooft revolutionaire mogelijkheden te bieden voor klimaatoplossingen. Van ongekende rekenkracht tot innovatieve energiebeheerstrategieën, quantumtechnologie kan complexe problemen aanpakken die traditionele technologieën niet kunnen oplossen.
Echter, met deze beloftes komen ook belangrijke vragen. Wie krijgt de controle over deze krachtige technologie? Wat zijn de risico's van machtsconcentratie en technologische afhankelijkheid? We onderzoeken niet alleen de voordelen, maar ook de ethische en maatschappelijke vraagstukken die gepaard gaan met de implementatie van quantumtechnologie. Dit omvat thema's zoals privacy, ongelijkheid in toegang en de impact op de arbeidsmarkt.
Samen gaan we in gesprek over morele dilemma's en ontwikkelen we ideeën voor toepassingen die niet alleen slim, maar ook rechtvaardig en duurzaam zijn. Laten we de potentie van quantumtechnologie ontdekken en werken aan oplossingen die een significante positieve impact op onze wereld kunnen hebben. De toekomst staat voor de deur; met de juiste aanpak kunnen we duurzame doorbraken realiseren.
Echter, met deze beloftes komen ook belangrijke vragen. Wie krijgt de controle over deze krachtige technologie? Wat zijn de risico's van machtsconcentratie en technologische afhankelijkheid? We onderzoeken niet alleen de voordelen, maar ook de ethische en maatschappelijke vraagstukken die gepaard gaan met de implementatie van quantumtechnologie. Dit omvat thema's zoals privacy, ongelijkheid in toegang en de impact op de arbeidsmarkt.
Samen gaan we in gesprek over morele dilemma's en ontwikkelen we ideeën voor toepassingen die niet alleen slim, maar ook rechtvaardig en duurzaam zijn. Laten we de potentie van quantumtechnologie ontdekken en werken aan oplossingen die een significante positieve impact op onze wereld kunnen hebben. De toekomst staat voor de deur; met de juiste aanpak kunnen we duurzame doorbraken realiseren.
Werk is een essentiële bron van inkomen, betekenis en sociale verbinding. De arbeidsmarkt verandert voortdurend door technologie, demografie en duurzaamheidseisen. Veranderend consumptiegedrag heeft geleid tot een grote kloof tussen onzekere en onzichtbare banen én de zekere en zichtbare banen. Van alle burgers verwachten we een positieve houding en bijdrage aan onze samenleving, maar veel werknemers in onzekere en onzichtbare posities zijn daar maar beperkt toe in staat.
Het herstel van verbinding in de arbeidsmarkt draagt bij aan onmisbare sociale cohesie. Door waardig werk structureel te integreren in beleid en aanbestedingen, kan werk voor iedereen waardevol zijn én kunnen we het draagvlak voor veranderingen vergroten. Samenwerking tussen overheden, werkgevers en maatschappelijke organisaties is nodig om zowel sociale als ecologische uitdagingen aan te pakken en een inclusieve samenleving te creëren.
Het herstel van verbinding in de arbeidsmarkt draagt bij aan onmisbare sociale cohesie. Door waardig werk structureel te integreren in beleid en aanbestedingen, kan werk voor iedereen waardevol zijn én kunnen we het draagvlak voor veranderingen vergroten. Samenwerking tussen overheden, werkgevers en maatschappelijke organisaties is nodig om zowel sociale als ecologische uitdagingen aan te pakken en een inclusieve samenleving te creëren.
BLIJF OP DE HOOGTE
Schrijf je in voor de nieuwsbrief en ontvang terugblikken, vooruitblikken en uitnodigingen voor komende activiteiten.
We staan voor enorme uitdagingen, groter dan ooit. Niet alleen de Corona-crisis maakt ons hiervan bewust. Ook voor corona was duidelijk dat diepgaande veranderingen nodig zijn. Maar de mens schuwt van nature vaak veranderingen en houdt graag vast aan het oude, bekende en vertrouwde. Inspiratie geeft je kracht, zorgt voor motivatie en wakkert je innerlijke passie aan. Voor welke uitdaging je ook staat, inspiratie zorgt voor de redenen waarom je iets echt graag wilt. Inspiratie zorgt ervoor dat je in beweging wilt komen en dat je vooruit wilt gaan. Inspiratie is iets heel persoonlijks, sommigen vinden inspiratie in de natuur, anderen in religie en geloof. Op Springtij gaan we kijken hoe we inspiratie kunnen inzetten om de duurzame transitie van Nederland te versnellen, op persoonlijk vlak en ook gezamenlijk.
Al voor Corona was het duidelijk: we kunnen zo niet doorgaan. Het systeem kraakt aan alle kanten, we overschrijden de draagkracht van de aarde en de sociale ongelijkheid wordt steeds groter. Het groei paradigma en de consumptie-waan van de afgelopen decennia zijn niet langer houdbaar. Globalisering maakt ons afhankelijk. Het is hoog tijd voor een grondige systeemverandering. Naar een rechtvaardig, ecologisch en sociaal verantwoord en duurzaam systeem. Hiervoor zijn stimulerende en regulerende maatregelen nodig. Een ander belastingsysteem, beprijzen van de ‘Commons’, nieuwe indicatoren (naast of in plaats van het BNP). De coronacrisis spoort ons aan om nu meteen aan de slag te gaan.
In het kernthema leiderschap gaat het over de hernieuwde verbindingen die nodig zijn voor samenleven. In de crisis gloort ook hoop. Wereldwijd staan mensen op, verenigen zich en willen een diepgaande verandering in onze samenlevingen.
Bij alle opgaven spelen mensen en sociale systemen de bepalende rol. Technische oplossingen werken alleen als ze gepaard gaan met sociale innovatie. Wereldbeeld, cultuur, sociale dynamiek en persoonlijke overtuigingen zijn evenzeer bepalend voor gedrag als regels, normen, prijsprikkels en technologie.
Een directielid van de Nederlandse Bank stelde recent dat ‘back to normal’ geen optie is. Dat leidt tot 3,7 graden opwarming en heeft catastrofale gevolgen voor onze samenleving. Stiglitz en Stern (Universiteit van Oxford) adviseren dat we nu moeten investeren in die sectoren die én de economie én het klimaatbeleid steunen. De Nederlandse doelen voor 2030 op klimaat- en ander gebied zijn helder én hoogstnoodzakelijk. Over hoe we daar komen valt nog wel wat te zeggen. Op Springtij gaat de industrie, overheden en maatschappij zoeken naar hoe ‘we’ dat gaan doen, wat ervoor nodig is én wat het kan opleveren.
Nederland leeft met water. Als deltabewoners heeft onze identiteit zich ontwikkeld met de meanderende rivieren, ons profijt van en ontzag voor de zee en ons polderlandschap. Hollandsche kunstenaars hebben deze identiteit gevangen in hun beelden en woorden.
Hoe ziet wonen en werken in een duurzame omgeving eruit? En welke stappen zijn zowel in de komende 10 jaar als in de volgende kabinetsperiode nodig om deze omgeving te ontwikkelen? Dit gaat niet alleen om onze energievoorziening, maar over een omgeving waarin onder andere beschikbaarheid en betaalbaarheid van woningen, gezondheid, sociale aspecten, mobiliteit en de verbinding tussen stad en regio in elkaar grijpen.