In Japan wordt de gefermenteerde bonenpasta miso vergeleken met de cicade, een nobel insect waarvan het zoemende geluid binnendringt in de hardste steen. Op vergelijkbare wijze is miso in staat om voedsel te bezielen met een diepe raadselachtige smaak.
Op Springtij Forum legde Arne Hendriks uit hoe we de taal van miso kunnen leren spreken en wat de samenwerking van verschillende soorten miso kan betekenen voor ons in de duurzame transitie. We moeten een tijdje lang het idee van minder en krimp gaan omarmen met elkaar. Hara hachi bu – wat zoveel betekent als ‘eet tot je 80% vol zit’ – is de routekaart en miso de weg. Een metafoor voor krimp, de relativiteit van tijd en een stapje terug dat ruimte voor creativiteit geeft. BURO MISO is een diplomatieke buitenpost die de relatie tussen mens en boon wil stimuleren en in het bijzonder onze relatie met de helende kracht van miso. Miso is een Japanse bonenpasta waaraan rijst, zout, en een schimmelcultuur zijn toegevoegd. Gedurende 6 tot 36 maanden verandert de schimmel deze eenvoudige ingrediënten in complexe smaken met een hoog ‘umami’ gehalte. Umami is wat dingen lekker maakt en dat komt goed uit want we moeten niet alleen meer bonen en miso eten, maar ook beter luisteren naar de bijzondere verhalen en eigenschappen die de boon in al diens verschijningsvormen in ons oor fluistert.
Vanuit BURO MISO onderzoeken we samen met het publiek welke rol gefermenteerde bonenpasta kan spelen in de verschillende transities: de eiwit-transitie, de energie-transitie, de zorg-transitie en misschien zelfs de transitie naar een mens die vrij en welvarend binnen de grenzen van de planetaire mogelijkheden leeft.
Arne raakte gefascineerd door miso tijdens een bezoek aan het Japanse eiland Okinawa, waar hij bij het ontbijt een kom misosoep kreeg voorgezet. Na enige aarzeling werd hij verliefd op de intense smaak, de complete voedingswaarde, de schoonheid van het productieproces en de talloze manieren waarop miso smaak aan het leven geeft. Maar bovenal was hij onder de indruk van de spirituele en verhalende eigenschappen van miso en de potentie die miso heeft om de mens te helpen radicale verandering te omarmen. Deze liefde voor miso is gebaseerd op vijf ingrediënten:
- De Boon. Al sinds de jaren zeventig wordt gewezen op de potentie van bonen als we iedereen op onze planeet van een gezond en duurzaam dieet te voorzien. Laten we vaker bonen eten.
- De Schimmel. Schimmels zijn bijzondere organismen die niet alleen zorgen voor allerlei vormen van smaakvolle fermentatie, maar ook voor gezonde vruchtbare bodems en organische afvalverwerking. Wie het kleine niet eert…
- Tijd. Miso leert ons om met tijd samen te werken. Wanneer we op het juiste moment de juiste dingen doen is tijd het essentiële ingrediënt waardoor waarde en smaak toeneemt. Timing.
- Smaak. We doen niet graag afstand van dingen of gewoontes waaraan we gewend zijn en die we prettig of lekker vinden. De smaak van miso helpt ons weerstand tegen verandering te overwinnen en er zelfs naar te verlangen. Transitie kan heel lekker zijn.
- Samen. Miso herinnert ons eraan dat leven alleen mogelijk is in een collectief van levensvormen. Door bewuste samenwerking leren we ook de onzichtbare deelnemers, zoals schimmels, planten, en de grond, meer te waarderen.
Tijdens Springtij Forum 2023 en de afgelopen Dutch Design Week heeft Arne Hendriks honderden unieke potjes miso cadeau gedaan aan mensen die werken aan positieve verandering. De komende jaren zal hij hen af en toe vragen hoe het eigenlijk gaat met de verandering die zij nastreven. Zit er een beetje beweging in, of gaat het juist moeizaam? Krijgt de verandering al een beetje smaak? Het proces is de komende jaren te volgen op buromiso.nl.
Daarnaast staan er op Terschelling drie flinke potten miso te rijpen die werden gemaakt met Springtij deelnemers tijdens de workshops van Marika Groen in Buro Miso. Volgend jaar gaan de potten open en kunnen we samen proeven.
Bron: Arne Hendriks. buromiso.nl
We staan voor enorme uitdagingen, groter dan ooit. Niet alleen de Corona-crisis maakt ons hiervan bewust. Ook voor corona was duidelijk dat diepgaande veranderingen nodig zijn. Maar de mens schuwt van nature vaak veranderingen en houdt graag vast aan het oude, bekende en vertrouwde. Inspiratie geeft je kracht, zorgt voor motivatie en wakkert je innerlijke passie aan. Voor welke uitdaging je ook staat, inspiratie zorgt voor de redenen waarom je iets echt graag wilt. Inspiratie zorgt ervoor dat je in beweging wilt komen en dat je vooruit wilt gaan. Inspiratie is iets heel persoonlijks, sommigen vinden inspiratie in de natuur, anderen in religie en geloof. Op Springtij gaan we kijken hoe we inspiratie kunnen inzetten om de duurzame transitie van Nederland te versnellen, op persoonlijk vlak en ook gezamenlijk.
Al voor Corona was het duidelijk: we kunnen zo niet doorgaan. Het systeem kraakt aan alle kanten, we overschrijden de draagkracht van de aarde en de sociale ongelijkheid wordt steeds groter. Het groei paradigma en de consumptie-waan van de afgelopen decennia zijn niet langer houdbaar. Globalisering maakt ons afhankelijk. Het is hoog tijd voor een grondige systeemverandering. Naar een rechtvaardig, ecologisch en sociaal verantwoord en duurzaam systeem. Hiervoor zijn stimulerende en regulerende maatregelen nodig. Een ander belastingsysteem, beprijzen van de ‘Commons’, nieuwe indicatoren (naast of in plaats van het BNP). De coronacrisis spoort ons aan om nu meteen aan de slag te gaan.
In het kernthema leiderschap gaat het over de hernieuwde verbindingen die nodig zijn voor samenleven. In de crisis gloort ook hoop. Wereldwijd staan mensen op, verenigen zich en willen een diepgaande verandering in onze samenlevingen.
Bij alle opgaven spelen mensen en sociale systemen de bepalende rol. Technische oplossingen werken alleen als ze gepaard gaan met sociale innovatie. Wereldbeeld, cultuur, sociale dynamiek en persoonlijke overtuigingen zijn evenzeer bepalend voor gedrag als regels, normen, prijsprikkels en technologie.
Een directielid van de Nederlandse Bank stelde recent dat ‘back to normal’ geen optie is. Dat leidt tot 3,7 graden opwarming en heeft catastrofale gevolgen voor onze samenleving. Stiglitz en Stern (Universiteit van Oxford) adviseren dat we nu moeten investeren in die sectoren die én de economie én het klimaatbeleid steunen. De Nederlandse doelen voor 2030 op klimaat- en ander gebied zijn helder én hoogstnoodzakelijk. Over hoe we daar komen valt nog wel wat te zeggen. Op Springtij gaat de industrie, overheden en maatschappij zoeken naar hoe ‘we’ dat gaan doen, wat ervoor nodig is én wat het kan opleveren.
Nederland leeft met water. Als deltabewoners heeft onze identiteit zich ontwikkeld met de meanderende rivieren, ons profijt van en ontzag voor de zee en ons polderlandschap. Hollandsche kunstenaars hebben deze identiteit gevangen in hun beelden en woorden.
Hoe ziet wonen en werken in een duurzame omgeving eruit? En welke stappen zijn zowel in de komende 10 jaar als in de volgende kabinetsperiode nodig om deze omgeving te ontwikkelen? Dit gaat niet alleen om onze energievoorziening, maar over een omgeving waarin onder andere beschikbaarheid en betaalbaarheid van woningen, gezondheid, sociale aspecten, mobiliteit en de verbinding tussen stad en regio in elkaar grijpen.