Wat zijn de uitdagingen en tekortkomingen van het huidige systeem en hoe kunnen we deze aanpakken zodat we een systeem bouwen dat zorgt voor een toekomstbestendige economie? Een systeem dat dienend is aan Plek en Samen i.p.v. dominant en kanabiliserend.
Hierbij een verslag van deze interactieve sessie met Hans Stegeman, Marjan Slob en Ruben Maes.
In het Dorpshuis, met ongeveer 45 aanwezigen, opent Hans Stegeman hoofd-econoom, Triodos Bank, zijn sessie met een korte introductie waarna hij snel doorpakt op de essentie van deze sessie. Zouden wij als groep vandaag de ultieme vraag kunnen onderzoeken, die over ons systeem gaat. En in dit geval het economische systeem. Omdat we als mens geneigd zijn om direct naar de inhoud te gaan. Om naar een oplossing te zoeken voor “het” systeem.
Naar aanleiding van onderlinge gesprekken tussen de verschillende “werkgroepjes” lijkt naar voren te komen dat men geneigd is om een onderscheid te maken tussen “ik” en het systeem. Om onszelf buiten het systeem te plaatsen.
Maar zoals Marjan Slob illustreert: zijn we de file of sta ik in de file? Je bent natuurlijk niet letterlijk de file, maar je bent er onderdeel van. Het zijn constructen om de menselijk wereld vorm te geven. Daar komt vanuit de groep een mooie vraag op terug: Je bent eigenlijk altijd in de file, alleen zo nu en dan manifesteert hij zich.
Door de gesprekken en het achterhalen van de ultieme vraag, beweegt de groep naar het besef van de waarden van de dialoog. Samen verkennen vanuit welke aannames je werkt en je af te vragen welke rol je speelt in het systeem en welke beweging jij daarin kunt creëren. Het levert verwarring, wellicht wat onrust maar ook verrijking en herijking voor de groep.
Als afsluiting geeft Hans mee, dat het belangrijk is, om met genoeg verschillende mensen conceptueel over deze onderwerpen te blijven nadenken. Als individu lijk je geen invloed te kunnen hebben op het systeem, maar met elkaar kun je wel bewegen, door te onderzoeken, door te praten, door vanuit de verschillende invalshoeken, de verbinding juist aan te gaan. Zodat je samen tot nieuwe inzichten komt.
Marjan sluit af met een mooie quote: “Leef de toekomst waar jij op hoopt”.
Lees meer over deze sessie in de tweewekelijkse Nieuwsbrief ‘Tipping points Economics’ van Hans Stegeman over ‘Big questions: questioning the system‘.
Springtij Forum 2024. 25 september op Terschelling. Sessie ontwikkeld door Hans Stegeman (Triodos Bank) en gemodereerd door Ruben Maes (bureau &MAES).
We staan voor enorme uitdagingen, groter dan ooit. Niet alleen de Corona-crisis maakt ons hiervan bewust. Ook voor corona was duidelijk dat diepgaande veranderingen nodig zijn. Maar de mens schuwt van nature vaak veranderingen en houdt graag vast aan het oude, bekende en vertrouwde. Inspiratie geeft je kracht, zorgt voor motivatie en wakkert je innerlijke passie aan. Voor welke uitdaging je ook staat, inspiratie zorgt voor de redenen waarom je iets echt graag wilt. Inspiratie zorgt ervoor dat je in beweging wilt komen en dat je vooruit wilt gaan. Inspiratie is iets heel persoonlijks, sommigen vinden inspiratie in de natuur, anderen in religie en geloof. Op Springtij gaan we kijken hoe we inspiratie kunnen inzetten om de duurzame transitie van Nederland te versnellen, op persoonlijk vlak en ook gezamenlijk.
Al voor Corona was het duidelijk: we kunnen zo niet doorgaan. Het systeem kraakt aan alle kanten, we overschrijden de draagkracht van de aarde en de sociale ongelijkheid wordt steeds groter. Het groei paradigma en de consumptie-waan van de afgelopen decennia zijn niet langer houdbaar. Globalisering maakt ons afhankelijk. Het is hoog tijd voor een grondige systeemverandering. Naar een rechtvaardig, ecologisch en sociaal verantwoord en duurzaam systeem. Hiervoor zijn stimulerende en regulerende maatregelen nodig. Een ander belastingsysteem, beprijzen van de ‘Commons’, nieuwe indicatoren (naast of in plaats van het BNP). De coronacrisis spoort ons aan om nu meteen aan de slag te gaan.
In het kernthema leiderschap gaat het over de hernieuwde verbindingen die nodig zijn voor samenleven. In de crisis gloort ook hoop. Wereldwijd staan mensen op, verenigen zich en willen een diepgaande verandering in onze samenlevingen.
Bij alle opgaven spelen mensen en sociale systemen de bepalende rol. Technische oplossingen werken alleen als ze gepaard gaan met sociale innovatie. Wereldbeeld, cultuur, sociale dynamiek en persoonlijke overtuigingen zijn evenzeer bepalend voor gedrag als regels, normen, prijsprikkels en technologie.
Een directielid van de Nederlandse Bank stelde recent dat ‘back to normal’ geen optie is. Dat leidt tot 3,7 graden opwarming en heeft catastrofale gevolgen voor onze samenleving. Stiglitz en Stern (Universiteit van Oxford) adviseren dat we nu moeten investeren in die sectoren die én de economie én het klimaatbeleid steunen. De Nederlandse doelen voor 2030 op klimaat- en ander gebied zijn helder én hoogstnoodzakelijk. Over hoe we daar komen valt nog wel wat te zeggen. Op Springtij gaat de industrie, overheden en maatschappij zoeken naar hoe ‘we’ dat gaan doen, wat ervoor nodig is én wat het kan opleveren.
Nederland leeft met water. Als deltabewoners heeft onze identiteit zich ontwikkeld met de meanderende rivieren, ons profijt van en ontzag voor de zee en ons polderlandschap. Hollandsche kunstenaars hebben deze identiteit gevangen in hun beelden en woorden.
Hoe ziet wonen en werken in een duurzame omgeving eruit? En welke stappen zijn zowel in de komende 10 jaar als in de volgende kabinetsperiode nodig om deze omgeving te ontwikkelen? Dit gaat niet alleen om onze energievoorziening, maar over een omgeving waarin onder andere beschikbaarheid en betaalbaarheid van woningen, gezondheid, sociale aspecten, mobiliteit en de verbinding tussen stad en regio in elkaar grijpen.