De symbiotische stad: een stad die opnieuw is ingebed in de natuur, die de hulpbronnen van onze planeet veilig stelt en die de biodiversiteit herstelt. En waar bodem, water, wind en levende organismen weer met elkaar worden verbonden in de stedelijke omgeving. Dit is geen utopie, want op dit moment zijn al vele steden meer symbiotisch aan het worden. Het is een verhaal van hoop hoe we sociale en ecologische rechtvaardigheid in onze steden kunnen herstellen.
In het zojuist verschenen boek “The Symbiotic City, voices of nature in urban transformations”, onder redactie van mede-auteur Marian Stuiver, worden voorbeelden genoemd van Washington tot Nijmegen, en van Lissabon tot Amsterdam. Steden met volop initiatieven waarbij natuurwaarden weer centraal staan.
Het boek komt op een goed moment: met de omgevingswet die er aan zit te komen, de agenda ‘natuurinclusief in Nederland’, de woningbouwopgave, de stijgende noodzaak om planten en dieren te beschermen en de urgentie van de klimaatopgave. Ook in onze stedelijke ontwikkelingsplannen moeten en kunnen we de natuur herstellen en opnieuw een plek geven.
De bijdragen zijn geschreven door vele collega’s van binnen en buiten Wageningen University & Research. Wetenschappers met expertise over stedelijke ontwikkeling, landschapsarchitectuur, ecologie, sociologie, landbouw en economie bieden een integrale kijk op praktische en strategische oplossingen voor de symbiotische stad.
De 13 hoofdstukken in het boek introduceren voorbeelden van steden die al meer symbiotisch aan het worden zijn. Ze laten initiatieven zien die gebaseerd zijn op uiteenlopende natuurwaarden, zoals op natuur gebaseerde oplossingen, persoonlijke en gemeenschappelijke waarden en de intrinsieke rechten van de natuur.
Stemmen van de natuur in het stedelijk gebied
Om tot een symbiotische stad te komen is een radicale transformatie nodig. Het boek geeft de lezer inzicht in bestuurs- en actiegerichte oplossingen en biedt strategische en praktische richtlijnen voor professionals zoals stedenbouwkundigen, architecten, lokale beleidsmakers en de bouw- en vastgoedsector.
De bundel is het resultaat van wetenschappelijk onderzoek naar een breed scala aan epistemologische, politieke en actiegerichte alternatieven om de huidige steden te herontwerpen richting toekomstbestendige steden waar ruimte is voor mens en natuur.
We staan voor enorme uitdagingen, groter dan ooit. Niet alleen de Corona-crisis maakt ons hiervan bewust. Ook voor corona was duidelijk dat diepgaande veranderingen nodig zijn. Maar de mens schuwt van nature vaak veranderingen en houdt graag vast aan het oude, bekende en vertrouwde. Inspiratie geeft je kracht, zorgt voor motivatie en wakkert je innerlijke passie aan. Voor welke uitdaging je ook staat, inspiratie zorgt voor de redenen waarom je iets echt graag wilt. Inspiratie zorgt ervoor dat je in beweging wilt komen en dat je vooruit wilt gaan. Inspiratie is iets heel persoonlijks, sommigen vinden inspiratie in de natuur, anderen in religie en geloof. Op Springtij gaan we kijken hoe we inspiratie kunnen inzetten om de duurzame transitie van Nederland te versnellen, op persoonlijk vlak en ook gezamenlijk.
Al voor Corona was het duidelijk: we kunnen zo niet doorgaan. Het systeem kraakt aan alle kanten, we overschrijden de draagkracht van de aarde en de sociale ongelijkheid wordt steeds groter. Het groei paradigma en de consumptie-waan van de afgelopen decennia zijn niet langer houdbaar. Globalisering maakt ons afhankelijk. Het is hoog tijd voor een grondige systeemverandering. Naar een rechtvaardig, ecologisch en sociaal verantwoord en duurzaam systeem. Hiervoor zijn stimulerende en regulerende maatregelen nodig. Een ander belastingsysteem, beprijzen van de ‘Commons’, nieuwe indicatoren (naast of in plaats van het BNP). De coronacrisis spoort ons aan om nu meteen aan de slag te gaan.
In het kernthema leiderschap gaat het over de hernieuwde verbindingen die nodig zijn voor samenleven. In de crisis gloort ook hoop. Wereldwijd staan mensen op, verenigen zich en willen een diepgaande verandering in onze samenlevingen.
Bij alle opgaven spelen mensen en sociale systemen de bepalende rol. Technische oplossingen werken alleen als ze gepaard gaan met sociale innovatie. Wereldbeeld, cultuur, sociale dynamiek en persoonlijke overtuigingen zijn evenzeer bepalend voor gedrag als regels, normen, prijsprikkels en technologie.
Een directielid van de Nederlandse Bank stelde recent dat ‘back to normal’ geen optie is. Dat leidt tot 3,7 graden opwarming en heeft catastrofale gevolgen voor onze samenleving. Stiglitz en Stern (Universiteit van Oxford) adviseren dat we nu moeten investeren in die sectoren die én de economie én het klimaatbeleid steunen. De Nederlandse doelen voor 2030 op klimaat- en ander gebied zijn helder én hoogstnoodzakelijk. Over hoe we daar komen valt nog wel wat te zeggen. Op Springtij gaat de industrie, overheden en maatschappij zoeken naar hoe ‘we’ dat gaan doen, wat ervoor nodig is én wat het kan opleveren.
Nederland leeft met water. Als deltabewoners heeft onze identiteit zich ontwikkeld met de meanderende rivieren, ons profijt van en ontzag voor de zee en ons polderlandschap. Hollandsche kunstenaars hebben deze identiteit gevangen in hun beelden en woorden.
Hoe ziet wonen en werken in een duurzame omgeving eruit? En welke stappen zijn zowel in de komende 10 jaar als in de volgende kabinetsperiode nodig om deze omgeving te ontwikkelen? Dit gaat niet alleen om onze energievoorziening, maar over een omgeving waarin onder andere beschikbaarheid en betaalbaarheid van woningen, gezondheid, sociale aspecten, mobiliteit en de verbinding tussen stad en regio in elkaar grijpen.