Water & Zee

Op Waterbasis.
Wateroverlast, droogte, waterverontreiniging, verlies van biodiversiteit en een groeiende bevolking en economie vragen om een ander, duurzamer waterbeheer.
De Nederlandse watersector pleit al jaren voor ‘water als sturend principe’ in de ruimtelijke ordening. Toch slaagt ze daar nog niet in. Hoe komt dat? Hoe veranderen we dat? Zit dat in de watersector zelf? En hoe dragen we vanuit Nederland bij aan duurzame water- en bodemsystemen in de rest van de wereld?

De watersystemen in Nederland staan onder grote druk. Waterbeheerders en drinkwaterbedrijven voelen de urgentie om de transitie naar een duurzaam en klimaatrobuust water- en bodemsysteem te versnellen. Er zijn grote uitdagingen omtrent wateroverlast, droogte, overstromingen, waterkwaliteit en biodiversiteit. Bij een groeiende bevolking en economische ontwikkelingen neemt de watervraag verder toe. Transities in de landbouw en de grote opgaven in Nederland op het gebied van energie en woningbouw bieden kansen voor duurzaam gebruik en inrichting. Kansen die aansluiten op de draagkracht van watersystemen en grenzen aan haar maakbaarheid.

Belangrijke keuzen in ruimte- en watergebruik blijven uit; water krijgt in de transities en grote opgaven nog maar weinig aandacht. Hoe krijgen waterbeheerders en drinkwaterbedrijven invloed op de uitwerking van die opgaven? Wat belemmert hen; zijn het de middelen of zit het in de watersector zelf? De watersector ziet zichzelf graag als voorbeeld voor andere landen. Dragen we niet het beste bij aan het beperken van waterproblemen elders door onze eigen water- en klimaatvoetafdruk te verkleinen? En door het goede voorbeeld te geven met een ruimtelijke ordening op waterbasis?

Sessies op Forum

Onze Skutsje omvat één Springtij College en vier werksessies, die elk op zich ook een boeiende ervaring zijn. In deze sessies reflecteerden we op de ambitie van de Nederlandse watersector om meer invloed op de ruimtelijke en economische keuzen te krijgen. Waar schort het aan dat we soms pijnlijke keuzes niet maken? Ligt dat in verschillende waarden en afwegingen achter de te maken keuzen? Mist de watersector de instrumenten, of de positie? Of pakt de watersector zelf het leiderschap niet? De reflectie komt van binnen en buiten de watersector.

Op Springtij Forum verdiepten we voor gebieden of aspecten. Onderstaand een overzicht van de sessies, die aan bod kwamen:

Na ons de zondvloed

Kadir van Lohuizen (fotojournalist) neemt tijdens het Springtij college het publiek mee in zijn project over de gevolgen van de stijgende zeespiegel. Van Groenland via de Pacific naar Miami en van Bangladesh via Jakarta naar Nederland. Aan de hand van foto- en videomateriaal vertelt wat zijn keuzes waren en vooral zijn bevindingen.

Nadien gaat hij in gesprek met Henk Ovink en delen zij gemeenschappelijke ervaringen en spreken over mogelijke oplossingen. De aanwezigen worden aangemoedigd met Henk en Kadir in gesprek te gaan en ervaringen te delen.

Met: Kadir van Lohuizen (NOOR images)  

1. Waterkastelen

Hoe ziet de stad van de toekomst eruit? Hoe gaan we daar zo bewust mogelijk om met water? Deelnemers ontwerpen een waterneutrale stedelijke omgeving van de toekomst. Daarbij nemen we drie perspectieven als vertrekpunt: de stad als eiland in de zee, de migrerende stad (naar hogere gronden) en de verdedigde stad in laaggelegen gebieden. Hoogstedelijk wonen én in harmonie met het water en de omgeving!

Een sessie voor frisdenkers van buiten de sectoren water en ruimte, en OK … ook van daarbinnen :-).

Met: Gijs van den Boomen (Kuiper Compagnons), Pieter den Besten (IenW), Lilian van den Aarsen (Staf Deltacommissaris). 

2. Droogte en Polderen als water en vuur?

De droogte op de hoge zandgronden legt het vuur na aan de schenen. Er moeten ongemakkelijke keuzes gemaakt worden. Toekomstgericht. Als door een reuze Kactus geprikkeld maken Marike Bonhof, CFO van Vitens en Marijn Ornstein, Dijkgraaf van Waterschap Vallei en Veluwe het water leidend bij keuzes in ruimte en in tijd. Antropoloog Ragnhild Scheifes neemt ons mee in de pijn die gevoeld wordt.

Hoe kunnen we gezamenlijk tot een oplossing komen? Zonder te polderen en met de stem die niet gehoord wordt. Tot slot leren we van de succesfactoren van de Natuur en extreme weersomstandigheden door Ylva Poelman, expert bio-geïnspireerde innovaties.

Met: Marike Bonhof (CFO Vitens), Marije Ornstein (Dijkgraaf Waterschap Vallei en Veluwe), Ragnhild Scheifes (antropoloog, duurzame ontwikkeling & transitie expert), Ylva Poelman (innovatie-expert, gespecialiseerd in bio-geïnspireerde innovatie). 

3. Venetië aan de Noordzee:
Zijn de grenzen bereikt van ons watersysteem versus is alles maakbaar?

Wij zijn water. We zijn omringd door water. Toch gaan we er onverantwoordelijk mee om. Waarom verhouden we ons zo lankmoedig tot water? Hebben we een voorkeur voor droogte, en zit het al in het denken van Socrates, Plato en Aristoteles? Watermanagement heeft eeuwenlang gestuurd op de inrichting van ons land. Afgestemd op behoeften, maar is doorgeschoten in haar maakbaarheid. Hoe krijgen we vaste grond onder onze voeten?

Verhalen vanuit het perspectief van de filosoof, lokale boer en bestuurder. Verhalen over de (grenzen aan) maakbaarheid van Laag Nederland met haar landbouw, natuur, woningbouw, bodemdaling en meer. Het wordt een fascinerende zoektocht naar waterig denken. Zoek mee op een inspirerende locatie!

4. Einde aan polderen met water

Iedereen is leider. In deze sessie gaan we met elkaar in gesprek over inspirerend en moreel leiderschap bij toekomstbestendige, op water-gebaseerde keuzes voor Nederland. De aftrap wordt gegeven door een aantal leiders uit de watersector en daarbuiten. Zij vertellen in indringende cases en kritische betogen over hun twijfel en buikpijn. Vervolgens dompelen we ons onder in kleine groepen en voeren een socratisch gesprek. We gaan persoonlijke en weerbarstige ervaringen delen. Over sturen en leiden, over conflicterende waarden, over ‘’wakker liggen’’ en weer doorgaan. Gaan we sturen en grenzen stellen aan water en bodemgebruik of polderen we verder?

Met: René Didde (wetenschapsjournalist), Peter Glas (Deltacommissaris), Jannemarie de Jonge (WING), Hetty Klavers (Waterschap Zuiderzeeland), Anette Ottolini (Evides). 

Gerard Blom - Unit manager Zoetwatersystemen bij Deltares

Gerard Blom

Loods Water & Zee

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief en mis niets

Schrijf je in voor de mailinglijst en ontvang updates en uitnodigingen.